V O O R S P E L L I N G E N

Kerst is bij de meeste mensen wel bekend als het feest van de geboorte van Jezus Christus. Als je de sneeuw en de hulst vergeet, kun je de de feiten van het Kerstverhaal achterhalen. Maar wat is de betekenis van deze opvallende baby die blijkbaar aandacht trok? Daar gaat dit artikel op in.

de rode draad

Uit de oude Boeken
Wanneer Mattheus, een leerling van Jezus, het leven van Jezus en van zijn geboorte opschrijft, doet hij dat speciaal voor Joden. Joden die hun eigen heilige Boeken vaak goed kennen: de boeken die samen het ‘Oude Testament’ vormen, het eerste en grootste deel van de Bijbel. Mattheus gebruikt ook regelmatig citaten (teksten) uit die oude boeken, bijvoorbeeld citaten van oude Joodse profeten, die wel 600 of 700 jaar voor Jezus en Mattheus leefden, die voorspellingen deden over een toekomstige ‘heil-brenger’, en die dat soort voorspellingen ook opschreven in boekvorm.

Theologen in Jeruzalem ontdekken Bethlehem
Wanneer koning Herodes in Jeruzalem zich argwanend afvraagt waarom de magiërs uit het Oosten het opeens hebben over een pasgeboren prins waar hij niks van weet, roept hij een aantal geleerde kenners van die oude boeken bij elkaar, Joodse theologen (zoals Mattheus vertelt: Matt 2:3-8). Kunnen zij hem niet vertellen of in de boeken iets voorspeld staat over de geboorteplaats van een ‘heil-brenger’? Prompt komen zij met een antwoord, een citaat uit het boek van de profeet Micha (die ongeveer 700 jaar voor Christus leefde!): “Bethlehem, zo klein ben je niet! Een leider zal uit jou voorkomen, die een herder voor Israël zal zijn!” (Micha 5:1). Dus die voorspelling van Micha krijgt Herodes te horen: Bethlehem, 12 km verderop! En daar vinden de magiërs Jezus.

Een zoon uit Egypte
Als de magiërs weer naar het oosten vertrokken zijn, vluchten Jozef en Maria met Jezus naar Egypte. Daarvandaan komt het Jezus, en Jozef en Maria, later weer naar Israël. Nu is het Mattheus zelf die daarin iets bijzonders signaleert en dat er ook bij schrijft (Matt 2:14,15): dat Jezus uit Egypte kwam, was voorspeld door de profeet Hosea (ook iemand van 7 eeuwen terug: een tijdgenoot van Micha). Hosea had toen over God gezegd, dat Hij ‘zijn Zoon uit Egypte zou roepen’ (Hosea 11:1). Toen zou elke Jood gezegd hebben dat dat sloeg op het Joodse volk dat nog weer 700 jaar voor Hosea uit Egypte was weggetrokken (onder leiding van Mozes). Mattheus zegt: dat citaat is een voorspelling die op Jezus slaat.

Nog een keer Bethlehem: de kindermoord
Nog één voorbeeld: terwijl Jozef, Maria en Jezus in Egypte zijn moord Herodes metterdaad alle baby’s uit van twee jaar en jonger in Bethlehem en omstreken (Matt 2:16-18) Ook dat was voorspeld, schrijft Mattheus daar bij: ook door een profeet, dit keer Jeremia, die ongeveer een eeuw na Hosea en Micha leefde. Die had voorspeld – en dat is nog steeds te vinden in zijn boek ‘Jeremia’ – : “Rachel weent om haar kinderen” ( Jer 31:15). Rachel? Wat heeft dat met Bethlehem te maken? Nou, dat begrepen de Joden die Jeremia hoorden wel, en ook de Joden die zes eeuwen later het boek van Mattheus hoorden voorlezen: Rachel, de liefste vrouw van de aartsvader Jakob, was in de buurt van Bethlehem begraven (Gen 35:19). Zelfs nu nog wijzen gidsen in het moderne Israël toeristen op ‘het graf van Rachel’ (terecht of niet), ergens langs de weg van Jeruzalem naar Bethlehem.

Drie voorspellingen binnen twee bladzijden?
In onze tijd praten mensen nog steeds over Nostradamus, ook iemand die eeuwen terug geleefd heeft en voorspellingen deed. Zijn voorspellingen erg raadselachtig en vaag, maar het kan toch zijn dat hij bepaalde gebeurtenissen voorvoed heeft. De drie profeten die de voorspellingen deden die hierboven staan, noemden Bethlehem en de streek eromheen, en Egypte eigenlijk heel duidelijk. En ook het huilen van de moeders. Mattheus schrijft expres alle drie voorspellingen vlak bij elkaar, binnen twee bladzijden: Hij wil duidelijk maken dat dit toch wel erg opvallend is. Minstens zo apart als dat bezoek van die magiërs zelf uit een ver land in het oosten! Apart kraambezoek, vreemde voorspellingen die uitkomen, een bijzondere baby. Mattheus zet je in elk geval aan het denken: wat betekent dit allemaal, deze baby, deze voorspellingen en deze gebeurtenissen? (Klik hier als je meer wilt lezen over de betekenis van Jezus’ geboorte.)