ABC TEGEN EENZAAMHEID
	WAT IS EENZAAMHEID?
	WAT IS ER VERKEERD AAN EENZAAMHEID?
	FACTOREN DIE EENZAAMHEID BEVORDEREN
	HOE KWAM DIE EENZAAMHEID?
	HERSTEL
	WAT VERANDERT ER?
	VERANDERT HET DIRECT?
	FACTOREN DIE HET CONTACT MET ANDEREN BEVORDEREN
	AAN HET WERK
	NOG VRAGEN?

ABC TEGEN EENZAAMHEID.

Dat is gemakkelijk, een ABC tegen eenzaamheid. Volg de voorgeschreven methode en weg is je eenzaamheid. Was het maar waar! Eenzaamheid is niet iets wat je gemakkelijk kunt oplossen. Het is ook niet zo dat, wanneer je eenzaam bent, je daar je hele leven mee zult moeten blijven zitten en er helemaal geen hoop op verandering is. Deze brochure geeft geen kant en klare oplossing, maar is wel een poging om te zoeken naar een weg uit de eenzaamheid.

Iemand omschreef het eens zo: "Het is alsof je schreeuwt om hulp in een lege holle ruimte. Je hoort wel het weerkaatsen van je vraag, maar je krijgt geen antwoord, terwijl je niet in een holle ruimte staat. Integendeel, het leven om je heen bruist en iedereen geniet er met volle teugen van." Midden in het leven te staan en je door iedereen verlaten te voelen, wat je misschien voor onmogelijk had gehouden, overkomt je. Iedereen praat overal over, jij doet daar normaal aan mee, of juist helemaal niet. Of je nu meedoet of niet, er is niemand waarmee je werkelijk deelt wat je ten diepste bezighoudt. Je kunt vrolijk zijn, lachen, spontaan zijn, maar je kunt je een clown voelen: uiterlijk zien ze je lach, maar van binnen huil je. Je laat je zien zoals de mensen willen dat ze je zien, maar ze moesten eens weten wat er in je omgaat, weten dat je ook een andere kant hebt, die schreeuwt om werkelijk contact.

Misschien vind je het wel gek dat ik vraag wat er verkeerd aan is. Je hoort zo vaak zeggen dat het heerlijk is om alleen te zijn. Er zijn echter maar weinig mensen die lang genieten van het alleen zijn. Maar eenzaamheid is niet zo maar alleen zijn, eenzaamheid is gebrokenheid. Er is iets kapot gegaan. Je kunt niet meer zijn wie je bent. Je wilt wegkruipen, het contact uit de weg gaan. Hoe komt dat nu? Het komt doordat de mens geschapen is in relatie. Er was al een plaats gemaakt voor de mens om te wonen, de Here God had eerst alles in gereedheid gebracht en toen pas werd de mens geschapen. Heerlijk wanneer er zo om je gedacht wordt. Dan zou je denken dat God het allemaal wel zo zou laten, maar nee Hij zegt: "Het is niet goed dat de mens alleen zij." De Here God had een goede relatie met Adam, Hij gaf hem Eva. Ook mocht de mens de dieren een naam geven, en zoiets kun je alleen als je je er betrokken bij voelt. De mens is geschapen in relatie en harmonie met zijn Schepper, zijn naaste en de natuur. Van eenzaamheid geen sprake. Eenzaamheid is niet Gods uitvinding, maar een gevolg van de zonde. Maar daarover later meer. (Genesis 2 en 3.) Ben je niet bekend met de indeling van de Bijbel, klik dan hier voor meer informatie.

Eenzaamheid wordt bevorderd door factoren die te maken hebben met hoe jij reageert op de ander, of hoe de ander reageert op jou. Hoe zie je jezelf, of hoe ziet de ander jou? Hoe zie je jezelf?

Je kunt heel negatief over jezelf denken. Je kunt denken dat je anders bent dan anderen, zo anders dat je denkt dat je alleen staat en nergens bij hoort. Zodra je dat denkt, verklein je je leefwereld.

Voldoe ik aan de norm?

Er zijn van die "normen" waaraan je denkt te moeten voldoen. Je uiterlijk bijvoorbeeld. Ben je knap genoeg? Draag je het goede merk kleding, schoenen? Ga je naar de disco? Spreek je turbo-taal? Zo zijn er nog wel een paar "normen" te bedenken. Allemaal zaken die te maken hebben met hoe men jou vindt. Het gaat alleen maar om de buitenkant, om wat men aan je ziet. Je geeft er als het ware een eerste indruk mee. Zonder dat je iemand gesproken hebt kun je al het stempeltje hebben van "vlot typetje" of "saai". De reclame kan je een dergelijk beeld opdringen, maar je kunt er nooit aan voldoen. Deze factoren, die eigenlijk alleen maar te maken hebben met de buitenkant, kunnen je het gevoel van afstand geven. Het uiterlijke werkt door op je innerlijk. Of trek jij je er niks van aan hoe anderen over jou denken? Wil jij niet goed overkomen?

Hoe denk je?

Wat je van jezelf denkt is natuurlijk ook een wezenlijke factor.

• Als je altijd denkt dat die ander het beter doet, dan hou jij je afzijdig, je kunt toch niets.
  
• Als jij denkt dat jouw mening niet waardevol is, dan neem je ook de moeite niet om hem uit te spreken, je bent toch dom.
  
• Als jij denkt dat ze jou niet moeten, omdat jij aan bepaalde dingen niet meedoet, dan ga je het contact uit de weg.
  
• Als jij denkt......
  Zo kunnen we nog wel even doorgaan met het noemen van voorbeelden. Steeds komt daarin terug dat jij minder bent dan de ander. In ieder geval genoeg reden voor jou om maar bij die ander, die het toch beter kan, uit de buurt te blijven, dan val je ook niet zo op. Maar zie je dat er steeds één woord terugkomt? Het woord "denkt". Is wat jij denkt ook waar? Ben jij zo, zoals je over jezelf denkt? Of zou er een verschil kunnen zijn tussen wat jij denkt en de werkelijkheid?

Hoe ziet de ander jou?

Hier gaat het er dus niet om hoe jij denkt dat die ander jou ziet, het gaat erom hoe jij werkelijk bent. Heeft de ander de mogelijkheid om je te zien zoals je bent? Geef jij je zoals je bent? Ik ga er ook vanuit dat die ander serieus is. Kan die ander zich een goed beeld van jou vormen? Ben jij voor de ander degene die je werkelijk bent? Kom je voor je mening uit? Weet de ander dat jij een mening hebt en dat jij je daar niet voor schaamt? Kan die ander jou ook serieus nemen? Je merkt dat ik geen antwoord kan geven op de vraag hoe die ander jou ziet. Toch zou ik willen zeggen dat het belangrijk is om oprecht te zijn, dan weet je wat je aan elkaar hebt. Als je een ander niet de kans geeft om een reëel beeld van je te vormen, bevorder je daarmee eenzaamheid.

Verstoppertje spelen.

Wat word je toch gewaardeerd, op handen gedragen. Met jou is niets aan de hand. Je mag gezien worden, altijd mensen om je heen. Je voldoet aan alle voorwaarden. Als jij zou zeggen dat je eenzaam bent en dat je niemand hebt die werkelijk weet hoe je je voelt, dan gelooft niemand je. Van een "saai figuur" kun je verwachten dat die eenzaam is. Zo'n "vlot type" als jij bent herken je moeilijker. Voor jou is alles wat je doet of zegt leeg, hol, maar niemand merkt dat. Jij hebt de beste camouflage die er maar te bedenken is. Je valt beslist niet op in je eenzaamheid en bent daardoor nog eenzamer. Je geeft je wel, maar je geeft je niet zoals je bent. Niemand heeft door dat je altijd je masker op hebt. Je bent vergroeid met je masker. Heb je misschien ook behoefte om jezelf te zijn?

Kon ik me maar verstoppen!

Je zou wel willen dat je dat kon. Even geen mensen ontmoeten. Ze kijken zo naar je. Je kunt zo opvallend zijn dat je niet gezien wilt worden. Je bent echt lelijk, niet om aan te zien. Je hebt een handicap, bent anders dan "normaal". Je stottert. Eigenlijk zou je met niemand willen praten, de mensen weten geen raad met je. Ze vinden je zielig en altijd is er de angst dat ze je niet "voor vol" aanzien. Elke confrontatie met andere mensen is een worsteling. Bekijkt men je als mens, of als iemand met een handicap? Ze kijken niet naar je om, maar je wordt wel nagekeken. Er wordt over je, maar niet met je gepraat.

Het best bewaarde geheim.

Met niemand praat je er over. Als het onderwerp ter sprake komt dan hou jij je kiezen op elkaar. Het is geen geheim tussen jou en iemand die je vertrouwt. Je moet zwijgen, want anders...... Als iemand er van hoort komen er meer mensen in de problemen, mensen die jou lief zijn. Het is niet zo'n geheim waarvan in de Bijbel staat dat de liefde alle dingen bedekt. Het heeft zelfs niets met liefde te maken. Wat jou is overkomen zorgt er voor dat je bijna niemand meer vertrouwt.

Het kan ook zijn dat het gaat om een deel van je leven dat niemand kent. Niet dat iedereen alles moet weten, maar toch zijn er van die momenten dat je je oneerlijk voelt omdat je een deel van je leven niet deelt met die ander. Nooit zal die ander helemaal weten hoe je bent. Hier gaat het om dingen die wel bedekt kunnen worden met de mantel der liefde.

Verlatenheid.

Bij dat woord moest ik denken aan mijn vakantie. Er stond een vervallen huis midden tussen uitgestrekte landerijen en prachtige grote boerderijen met grote schuren. Het huis stond op de hoek van een korenveld. De ruiten waren kapot, een deel van het dak was weg en ook de muren begonnen af te brokkelen. Er groeide klimop over het huis, het was net alsof het huis zich probeerde te verstoppen achter het groen. Niemand bemoeide zich er meer mee, niemand had er aandacht voor. Ze hadden nog niet eens de moeite genomen om het af te breken. Een zinloze bouwval.

Wat heeft het nog voor zin dat je er bent? Niemand geeft om je. Op de lange duur houd je het ook niet meer uit. Zinloos. Iedereen heeft je verlaten. Het denken aan een nieuwe dag valt zwaar. Wat moeten ze met je?

Is het eigenlijk wel belangrijk om te weten hoe eenzaamheid in de wereld gekomen is? Zou het niet veel beter zijn om wat oplossingen te bedenken die helpen om er uit te komen? Natuurlijk is het mogelijk om een aantal oplossingen aan te geven, maar waarom zou je voorbijgaan aan de oorzaak? Wanneer we de oorzaak niet willen zoeken, zullen we ook nooit een goede oplossing vinden en zijn we eigenlijk maar bezig met lapwerk. De eenzaamheid begint meteen al na de zondeval. Adam en Eva schamen zich voor elkaar en schamen zich ook voor God. Er komt een verwijdering tussen Adam en Eva, want als je je voor elkaar schaamt, geeft dat toch verwijdering? Het mooie is er af. Maar wat nog erger is, er komt ook verwijdering tussen de mens en de Here God. Adam en Eva verbergen zich zelfs voor God. De Here God moet ze roepen, ze zijn bevreesd geworden, bang voor hun Schepper. De openheid is weg. Wat mooi was, daar komt een smet op. De aardbodem wordt vervloekt, er komt verdriet en pijn. Ook de goede relatie tussen mens en dier gaat verloren. Bloed van dieren moet vloeien om de mens aan kleding te helpen, want het vel van dieren dient als kleding voor de mens. Verhoudingen verkillen. Ongehoorzaamheid is ten diepste de oorzaak van de verbroken relatie tussen God en mens, maar ook tussen mensen onderling. (Genesis 3)

Waar begint het herstel?

Je kunt het gevoel hebben nooit te voldoen aan wat God van je vraagt. Het kan onmogelijk lijken Hem te benaderen. Hij is heilig en jij voelt je verre van dat. De afstand is onoverbrugbaar. Jij bent zondig en Hij is rein. Heeft Hij wel aandacht voor jou? Hoe kan Hij ooit belangstelling hebben voor jou? Je probeert jezelf te veranderen, je probeert te gehoorzamen aan God, je probeert je te bekeren, maar je loopt er op kapot. De afstand lijkt daardoor groter te worden en de onmogelijkheid om maar iets van Hem te bespeuren staat voor jou vast. Het is alsof God je niet toelaat op Zijn gebied. Hij is er wel, maar jij mag niet tot Hem naderen. Het lijkt of Hij je ook laat staan. Alleen de mensen die het goed doen mogen bij Hem komen. In het Oude Testament mocht alleen de hogepriester in het heilige der heiligen komen, daar waar Gods aanwezigheid werd ervaren. Deze ruimte mocht niemand anders betreden. God was er wel, maar je kon niet in Zijn aanwezigheid komen. Maar toen Christus stierf aan het kruis scheurde het voorhangsel in de tempel, van boven naar beneden. Het heilige der heiligen werd als het ware opengesteld. Van boven naar beneden. Niemand kon die opening ooit op die manier maken. De opening werd gegeven vanaf de bovenkant, vanuit de hemel. Nu is het nog zo, we kunnen van onze kant voor de onmogelijkheid staan om tot God te komen, maar de Here God gaf Zijn Zoon die voor onze zonden stierf. Hij droeg de straf op onze zonden aan het kruis. Je mag je zonden en alle nood van je leven aan de Here God vertellen. Dan vergeeft Hij je zonden en komt er nooit meer op terug. Hij heelt ook de wonden die er geslagen zijn. Bij Hem kun je opnieuw beginnen. Heerlijk om weer goed tegenover God te kunnen staan, heerlijk om te ervaren dat er niets meer is tussen jou en God. Ga zo naar Hem toe, je mag komen zoals je bent, je hoeft je niet op te poetsen. De Here Jezus baande de weg voor jou. Je kunt deze weg niet accepteren? Dat is dan jouw keus. De Here God ziet naar je uit.
Hebreeën 4:14-5:10; 2 Korintiërs 4:6; Lucas 15:11-32. (link naar de indeling van de bijbel)

De Here God kent je al en weet van je situatie af. Hij doorgrondt je en kent je. "Hij verstaat van verre mijn gedachten", zegt David in de Psalmen. Hij kent je gedachten niet alleen, maar Hij begrijpt ze ook. Het is niet zo dat Hij alleen registreert wat jij denkt, Hij begrijpt ook je denkwijze. Hij begrijpt ook je eenzaamheid. Hij is de God die Zijn hand op je wil leggen. Als je ontdekt dat de Here zo met je begaan is, dan kun je dat bijna niet begrijpen, je kunt je er eigenlijk alleen over verwonderen.

Die God is ook een God die eerlijk tegen je is. Hij laat je zien of jouw weg een verkeerde weg is. Het is zijn bedoeling om je van je eigen doodlopende weg af te halen en je te leiden op Zijn eeuwige weg. Je mag jouw doodlopende weg voorleggen aan Hem. Geef je hart en je gedachten aan Hem. Laat je door Hem doorgronden. Het kan pijn doen wanneer de Here God laat zien wie je bent, Hij zal je echter niet met die pijn laten zitten. Het is niet zo dat de ontmoeting met God alleen pijn doet. In de Bijbel staat ook dat Hij je Heelmeester wil zijn. Hij gaat jouw moeite en verdriet, die je in je eenzaamheid zo duidelijk ervaart, niet uit de weg. Al voel je je nog zo diep aangetast in je mens zijn, al voel je je nog zo vernederd, al voel je je nog zo minderwaardig, al voel je je zoals de Bijbel dat noemt verbrijzeld, je mag weten dat de Here God juist dan in jouw hart wil wonen. Voor Hem ben je waardevol. Het is Zijn doel om de geest van de nederige en het hart van de verbrijzelde te doen opleven. De moeite waard om bij Hem te beginnen. "Zo is dan wie in Christus is een nieuwe schepping; het oude is voorbijgegaan, zie, het nieuwe is gekomen." We zullen dan herschapen worden naar het beeld van God.
(Psalm 139; Jesaja 57:15; 2 Korintiërs 5:17; Exodus 15:26.)

Eigenlijk zou ik moeten vragen wat er niet verandert. Het oude gaat voorbij, er voltrekt zich een radicale verandering. Het belangrijkste van die verandering is dat je een andere kijk krijgt op jezelf. Als je met je nood naar God gaat, dan leer je hoe heerlijk het is om eerlijk te zijn. Hij gaat niet aan je voorbij en heeft interesse voor heel je leven. Je leert hoe waardevol je bent en je leert weer wat liefde is. De vergeving die Hij schenkt en de manier waarop Hij zich over jou ontfermt, dringt door in heel je leven. Je gaat de wereld anders zien. Je ervaart wat het wil zeggen dat je getrokken bent vanuit het duister naar het licht. Die liefde die God schenkt verandert je kijk op heel je leven. De factoren die er mede de oorzaak van waren dat jij je eenzaam en verlaten voelde komen ook in een ander licht te staan.

Doordat je bent gaan zien dat je waardevol bent, krijg je ook meer zelfvertrouwen. Je denken, dat negatief gericht was, wordt in positieve zin veranderd. Je leert in te zien dat de normen die de wereld oplegt niet het belangrijkste zijn. Jouw denken, jouw gedachten zijn minstens zoveel waard als de mening van de ander. Het is niet nodig dat je zwijgt. Je hoeft niet bang te zijn dat je ouderwets bent. In plaats van bang te zijn voor wat de ander eventueel over je zal denken, vraag je wat God denkt. Als Hij van je houdt en je aanvaardt zoals je bent, met je handicap, of noem maar op wat voor gebrek, dan hoef je niet meer bang te zijn nagekeken te worden. Ze mogen je nakijken, een kind van God mag gezien worden. Ook je masker mag af, je mag je ware gezicht laten zien, je hoeft je niet meer op te peppen. Als kind van God word je totaal aanvaard door je hemelse Vader. Het best bewaarde geheim mag ook openbaar worden, hoewel je dat geheim echt niet van de daken hoeft te schreeuwen. In plaats van verlatenheid ga je leren wat geborgenheid is.

Ja, het verandert DIRECT, maar niet alles is opeens anders. Het is als een zaadje dat in de akker ligt. Het ligt er al een tijd. Het voelt de warmte van de zon, de zaadkorrel ontkiemt. Toch zit die ontkiemende zaadkorrel nog steeds in het donker van de aarde en nog steeds is het geen grote stevige plant. Er is altijd de moeizame worsteling om naar boven te komen. Zelfs al zit het zaadje op z'n kop in de grond, het wordt als het ware de grond uit getrokken door de warmte van de zon. Er kan een steen in de weg liggen zodat het wat langer duurt voordat de kiem boven de aarde uitkomt. Nog steeds is het geen plant. Boven de grond heb je de koude voorjaarswinden en de regen, maar ook steeds de zon. Je kunt een onverlaat hebben die het jonge plantje vertrapt, en zelfs dan nog kan het onooglijke zaadje worden tot een plant.

Je moet de eenzaamheid ontgroeien. Je bent ook niet ineens eenzaam geworden. Zoals het een proces is geweest waarin je eenzaam bent geworden, is het ook een proces om de eenzaamheid te ontgroeien. Wat ook de reden is geweest waardoor je eenzaam werd, bij eenzaamheid horen gedachten van een eenzame. Ook je houding ten opzichte van anderen is veranderd door je eenzaamheid. Er is een bepaald soort gedrag bij je gaan horen, je denken en je doen en laten is er door beïnvloed. Bij het ontgroeien van je eenzaamheid hoort ook een proces van leren en afleren, je zult je moeten heroriënteren.; Daarbij hoort ook dat je wel eens je neus zult stoten, doordat je meer wilt dan dat je aan kunt. Het is beter daar langzaam in te groeien dan door te schieten. Je kunt over-enthousiast worden en je hele leven voor iedereen blootleggen. Als je je te overdreven gaat gedragen, word je daarin teleurgesteld en loop je het gevaar weer een stukje eenzaamheid te gaan ervaren. Belangrijk is het dat je evenwicht ziet te vinden.

Vergeet niet dat je gedrag ook te maken heeft met je karakter. Als je een wat stille gesloten figuur bent, hoef je niet opeens de uitbundige lolbroek te worden. Andersom is ook niet goed: als je een wat spraakzamer type bent, hoef je niet opeens een stil iemand te worden. Wees nuchter en probeer te doorzien hoe je bent en ga niet krampachtig met jezelf om.

Zoek iemand die je kunt vertrouwen.

Als je eenzaam bent, dan ben je teleurgesteld in mensen. Ze hoorden je niet, ze zagen je niet staan. Het is begrijpelijk dat het leggen van contacten vooral in het begin niet gemakkelijk is. Het gaat er om dat je betrouwbare mensen ontmoet, die eerlijk tegen je zijn en die je willen helpen bij het ontgroeien aan de eenzaamheid. Je hebt mensen nodig die zijn als een stok die de plant overeind houdt zo lang dat nodig is. Mensen die je willen bemoedigen en waar je kunt gaan praten als je dreigt stuk te lopen. Vaak zal je zulke mensen vinden in een gemeente. In de meeste gevallen is deze ondersteuning voldoende. Toch kun je dingen meegemaakt hebben, waarover je, in eerste instantie, niet met mensen in je omgeving kunt of durft te praten. Ik denk dan aan wat ik eerder schreef over het best bewaarde geheim. Blijf er niet mee zitten, maar zoek hulp. Als je niet weet hoe je moet beginnen met God, dan kunnen diezelfde mensen je ook daarin de weg wijzen. Schaam je er niet voor. Wanneer je er niet over praat doe je jezelf tekort.

Reageer op je omgeving.

Leer hoe je met anderen omgaat. Reageer op wat anderen zeggen en doe mee aan gesprekken. Zeg het als je iets niet begrijpt en vraag om uitleg. Toon belangstelling voor de ander, heb ook oog voor de omstandigheden waarin iemand zit. Als je eenzaam bent heb je de neiging om alleen met jezelf bezig te zijn. Als je bezig bent om je eenzaamheid te ontgroeien is de ander een wezenlijk onderdeel van jouw omgeving.

Laat je niet afschrikken.

Wees niet bang om voor je mening uit te komen. Het kan best zijn dat iemand het niet met je eens is, jij bent het toch ook niet met iedereen eens? Het kan gebeuren dat je afgaat als een gieter. Mag dat dan niet, jij bent toch niet de enige die dat kan overkomen? Als jongeren van jouw school naar een discotheek gaan, en jij hebt er geen zin in, of je vindt dat het niet de plaats is waar je als christen hoort te zijn, dan wil dat niet zeggen dat je niet met diezelfde jongeren kunt gaan zwemmen, of gezamenlijk een fietstocht organiseren. Het is anders wanneer ze je niet accepteren en dan moet je je ook niet opdringen. Als die ander iets heeft wat hem niet aanstaat, zegt hij het toch ook. Jij mag ook voor je mening uitkomen. Ga niet meedoen aan dingen waar je geen zin in hebt, of waar je op tegen bent. Verstop je ook niet door geen contact te hebben en te zwijgen. Je moet de ander niet de les gaan lezen, maar geef rustig jouw visie op iets dat besproken wordt. Jouw inbreng kan voor de ander waardevol zijn.

Zoek vrienden.

Waar vind je die? Belangrijk is dat je daar gaat zoeken waar je je zelf kunt zijn en waar je niet in conflict hoeft te komen met je geloof. Ga naar een bijbelkring of een jongerenclub van je gemeente. Daar is de plek waar je contacten kunt leggen. Doe mee aan de activiteiten die van daaruit georganiseerd worden. Neem de tijd om elkaar te ontmoeten. Door met elkaar bezig te zijn leer je elkaar kennen en zo groeit ook het vertrouwen. Vrienden maak je door oprecht te zijn, te zijn zoals je bent en niet door een ander te imiteren. Als vrienden onder elkaar kun je ook praten over de contacten die misschien niet zo goed lopen op school. Zij kunnen daar ook last van hebben. Met elkaar kun je leren om op een gezonde manier om te gaan met mensen die anders denken.

Ik wil niet eindigen met "tenslotte", je krijgt dan het idee dat alles gezegd is. "Aan het werk" leek me beter, omdat wanneer jij uit je eenzaamheid wilt komen, dit niet het eind is, maar een nieuw begin. Een begin met de Here God. Ga niet zonder Hem aan de slag, anders loop je stuk. Hij wil helpen, kracht en inzicht geven.

Het kan zijn dat u nog vragen heeft. U mag ons die altijd stellen. Schrijf of E-mail dan naar:

CHRISTEN.NU
Afd. Nazorg
E-mail adres: contact@christen.nu